„ZPB – ZASTĘPCZE PIŁOBY J BŁĘDY”

Przypuszczalnie proces uczenia się można by zbadać znacznie lepiej, gdyby nie tylko rejestrować „poprawne” i „niepoprawne” reakcje, ale. poddać te reakcje starannej analizie. Punkt wyjścia dla takich bardziej gruntownych studiów stanowi pomiar czasu utajenia reakcji w eksperymencie z odróżnianiem. Pewną rolę w poszukiwaniu właściwego wskaźnika musi u badanego odgrywać wahanie dające się często obserwować w badaniach eksperymentalnych (str. 78, 88, 99, 226). Zgodnie z obserwacjami, jakich dokonał Lashley (1938) w omówionych poprzednio (str. 100) doświadczeniach z bodźcami równoważnymi, w eksperymencie z wyborem jednych z dwojga drzwiczek wahanie często przedstawia się jako przyglądanie się obojgu drzwiczkom przed wykonaniem skoku. Podobne zachowanie stwierdził Lashley już znacznie wcześniej (1912), w badaniach przeprowadzonych za pomocą dawnej skrzynki do doświadczeń nad odróżnianiem, i zauważył, że reakcja wykonana po okresie wahania była zwykle poprawna. Analogiczne obserwacje poczynili również inni z pierwszych badaczy eksperymentalnych, podsumowanie można znaleźć w pracy Dennisa i Russella (1939). Postać zachowania zwaną „wahaniem” opisywano jako „przenoszenie wzroku kolejno z jednych drzwiczek na drugie”, „patrzenie raz na jedne, a raz na drugie drzwiczki”, „zwracanie się raz w jedną, a raz w drugą stronę” albo też jako „sprężanie się do skoku w kierunku jednych drzwiczek, następnie w kierunku drugich drzwiczek, po czym dopiero następuje właściwy skok”i

Nazwę „zastępcze próby i błędy” (oicarious trial and error), w skrócie ZPB (ang. VTE) nadał tej formie zachowania się Muenzinger (1938). Badacz ten policzył, ile w każdej próbie występowało wahań przed wykonaniem właściwego ruchu i w ten sposób ZPB stało się reakcją określoną z wystarczającą ścisłością, aby badacz eksperymentalny mógł posługiwać się nią jako zmienną. ZPB to zmysłowe orientowanie się, tj. badanie sytuacji za pomocą narządów zmysłowych przed dokonaniem ostatecznego wyboru.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>