Zamiana wskaźników

W wypadkach, w których można wykazać istnienie okresu wstępnego, eksperymentatorzy mają okazję do zweryfikowania wspomnianych poprzednio dwóch teorii uczenia się odróżniania. Na przykład w pierwszych czterech lub pięciu dniach szczur – jak widać na rys. 20-7 – kieruje się nawykiem wybierania określonego kierunku, wskutek tego zaś tylko przypadkowo, od czasu do czasu wykonuje reakcję prawidłową.

Otóż zgodnie z teorią Lashleya zwierzę nie posługuje się tu jeszcze w ogóle dodatnim wskaźnikiem, a więc też nie zaczęło jeszcze kojarzyć go z pokarmem, toteż nie powinno robić mu żadnej różnicy, gdybyśmy począwszy od tej chwili zamienili wskaźniki, czyniąc dodatni ujemnym, a ujemny dodatnim. Przecież szczur niczego jeszcze się nie nauczył i dlatego też niczego nie musi się oduczać. Natomiast, według teorii Hulla i Spence’a szczur musiał się przez ten czas już dużo nauczyć, ponieważ w mniej więcej połowie wszystkich prób reagował przypadkiem poprawnie, a we wszystkich tych wypadkach reakcję jego wzmacniano. Jeśli więc począwszy od piątego dnia eksperymentator zamieniłby wskaźniki, zwierzę musiałoby oduczać się na pół już utworzonego skojarzenia.

Technikę zamieniania wskaźników wprowadzili McCulloch i Pratt (1934), jeszcze zanim Hull i Spence podali ostateczne sformułowanie swoich teorii. W doświadczeniach ich pokazywano szczurom, które umiały już przyciągać za sznurek tackę z pokarmem (str. 89), dwie tacki, le- żące poza klatką na ziemi, jedna koło drugiej. Do każdej z nich przywiązany był sznurek, a jedna ważyła trzy razy więcej niż druga (75 gramów i 25 gramów). Pokarm umieszczano początkowo na tacce lżejszej, ale potem przenoszono go na tackę cięższą. W jednej grupie dokonywano tej zamiany w chwili, gdy rezultaty danego szczura zaczynały wykazywać poprawę (mediana liczby przeprowadzonych poprzednio prób wynosiła 84), w grupie drugiej już po 28 próbach, na długo przed pojawieniem się pierwszych objawów wprawy. W grupie kontrolnej przez cały czas dodatnia była tacka# cięższa. Próby poprzedzające zamianę wskaźników można określić jako „fałszywe ćwiczenie”. Wyniki pokazują, że uczenie się przebiega tym wolniej, im większą liczbę fałszywych ćwiczeń musi zwierzę przezwyciężyć. Liczba prób potrzebnych do uzyskania stopnia wprawy wyrażającego się liczbą 75 procent poprawnych wyborów wymagała w przybliżeniu bez fałszywego ćwiczenia 96 prób po 28 próbach z fałszywym ćwiczeniem 126 prób po zamianie wskaźników po 84 próbach z fałszywym ćwiczeniem 166 prób po zamianie wskaźników

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>