Wskaźniki przy odróżnianiu figur

Fakt, że szczur potrafi nauczyć się wybierania drzwiczek oznaczonych białym trójkątem, a omijania drzwiczek z białym kołem, sam w sobie nie wystarcza jeszcze, aby uważać w tym wypadku kształt trójkątny za wskaźnik dodatni. Może wystarczającym wskaźnikiem jest tutaj tylko szeroka podstawa trójkąta, a na resztę figury zwierzę po prostu nie zwraca uwagi. Aby dokładnie określić, jakimi wskaźnikami kieruje się szczur przy odróżnianiu figur, przeprowadził Lashley (1938) całą serię eksperymentów posługując się metodą bodźców równoważnych. W aparacie do skoków były naklejone na dwojgu czarnych drzwiczkach białe figury, całe tło było czarne. Wskaźnik dodatni przesuwano w porządku przy- wskaźniki pierwotne padkowym z jednych drzwiczek na drugie. Gdy szczur opanował już zadaną czynność, czego kryterium stanowiło 20 kolejnych poprawnych reakcji, ‘przeprowadzano doświadczenia z bodźcami równoważnymi. Pokarm podawano teraz przy każdym wyborze, a od czasu do czasu przeprowadzano regularne ćwiczenie, aby nie dopuścić do zaniku wyuczonego odróżniania. Za kryterium równoważności bodźców uważano systematyczne wybieranie jednej z nowych figur, nawet wtedy, gdy wzrastał wówczas okres utajenia reakcji. „Z nowymi figurami… w grę wchodzi nowy element dezorientujący. Zwierzę długo waha się, zwracając się raz do jednej kartki, a raz do drugiej. Błędy pojawiają się najczęściej w pierwszych próbach, tak jakby zwierzę eksperymentowało na obu figurach, zanim zdecyduje się systematycznie wybierać jedną z nich”. (1938, str. 128-129).

Przytoczymy kilka wyników uzyskanych przez Lashleya. Gdy jako wskaźników używano białego kwadratu i białego kara1, a dodatnim wskaźnikiem był kwadrat, pięć szczurów nauczyło się wybierać systematycznie kwadrat. Następnie przeprowadzono na nich badanie, przy którym posłużono się jako wskaźnikami dolnymi połowami obu figur. Wszystkie szczury stale wybierały dolną połowę kwadratu. Gdy jednak w badaniu użyto połów górnych, wszystkie zwierzęta reagowały na chybił trafił. Najwidoczniej Szczury nie kierowały się kwadratem i karem jako całością, a tylko ich dolnymi częściami, a może nawet tylko czarnym paskiem leżącym u podstawy kwadratu.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>