Wskaźniki kombinowane i izolowane

Wzrokowe wskaźniki muszą z konieczności mieć jakąś wielkość, jakiś kształt, barwę, określone położenie i może jeszcze inne właściwości, które potrafimy modyfikować i eksponować w różnych kombinacjach. Przypuśćmy, że dużymi literami A i B oznaczymy dwie właściwości ipełniące rolę wskaźników dodatnich, np. białą barwę i kształt koła, a małymi literami a oraz b odpowiednie wskaźniki ujemne, barwę czarną i kształt trójkątny. Wówczas AB będzie symbolem dodatniego wskaźnika kombinowanego, tj. białego koła, zaś ab symbolem odpowiedniego wskaźnika ujemnego, czyli czarnego trójkąta. Gdy badany nauczy się już ‚systematycznie wybierać AB, zaś omijać ab, eksponujemy mu do wyboru Ab oraz aB. Co wybierze – czy biały trójkąt, czy czarne koło? Gdyby wskaźniki A i B, które obecnie przeciwstawiamy sobie nawzajem, były równie silnie skojarzone z reakcją dodatnią, badany nie powinien jednego z nich wybierać częściej niż drugiego, zwykle jednak wykazuje on silną skłonność do kierowania się jednym z tych wskaźników, choć jedne osobniki wybierają raczej jeden, a inne drugi z nich.

Techniką tą często posługiwano się w eksperymentach z reakcjami opóźnionymi, o których wkrótce będzie mowa. Jedną zmienną, powiedzmy A-a, stanowiło w nich położenie drzwiczek czy innych przedmiotów, drugą, B-b, była często barwa. Stwierdzono, że zwierzęta znacznie łatwiej uczą się położenia przedmiotów niż ich barwy, choć u ludzi bywa także odwrotnie. Eksperymentalne badania nad odróżnianiem pozwalają wysnuć, jak się zdaje, prawie pewny wniosek, że szczury zauważają położenie drzwiczek znacznie łatwiej niż barwę, kształt czy wielkość znaków naklejanych na drzwiczkach. Bardzo łatwo wytworzyć u nich nawyki wybierania określonego kierunku i położenia przedmiotów. Tak samo jest u innych zwierząt, nie wyłączając szympansów.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>