UCZENIE SIĘ WSKAŹNIKÓW U LUDZI CZ. III

W jednej grupie badanych wypróbowano technikę zamiany wskaźników. Przez pierwszych 20 prób (przypuszczalny „okres wstępny”) nagradzano badanych wtedy, gdy powinno się ich ukarać i na odwrót, a następnie bez żadnej przerwy czy komentarza przechodzono na właściwy system nagród i kar. Neutralizacja tych 20 prób fałszywego treningu wymagała około 20 dodatkowych prób. Wynik ten nie zgadza się z żadną z obu, tak obszernie przedtem przedyskutowanych teorii uczenia się, f tj. ani z teorią Lashleya, ani z teorią Hulla i Spence’a (str. 103). Według Lashleya, okres wstępny ani nie pomaga dalszemu uczeniu się, ani mu nie szkodzi, a więc grupa, która miała fałszywe nagrody i fałszywe kary, nie powinna potrzebować żadnego dodatkowego treningu. Natomiast podług Hulla i Spence’a, okres wstępny powinien w tym samym stopniu pomagać badanym, którzy nie mieli fałszywego ćwiczenia, jak przeszkadzać tym, którzy je mieli – tzn. różnica między wynikami jednych i drugich powinna wynosić 40 prób. Obliczenie to można jednak kwestionować. Z nowych wyników tego eksperymentu nad uczeniem się u człowieka może najważniejszy zawarty jest w następującej tezie (Prentice, str. 190): „Rozwiązanie miało najczęściej charakter próbnej hipotezy stanowiącej wniosek z trzech lub czterech prób poprzednich”. Innymi słowy, z chwilą gdy już pojawi się hipoteza poprawna, odgrywa ona rolę decydującą, jej pojawienie się jest jednak wynikiem sumowania się oddziaływań, jakie wywiera wzmacnianie kilku poprzednich, kolejnych reakcji udanych. Formułując tę samą myśl za pomocą terminu „uwaga” (str. 121, t. I), można postawić pytanie, w jaki sposób dochodzi w ogóle do tego, że badany zauważa wskaźnik właściwy, przesłonięty przez wskaźniki fałszywe, odpowiedź zaś będzie wówczas brzmiała, że jest to wynikiem szeregu przypadkowych reakcji udanych, dzięki którym wskaźnik ten narzuca się jego uwadze. A więc nie możemy uznać za wystarczającą ani teorii Lashleya, ani teorii Hulla i Spence’a, choć obie one zawierają cząstkę prawdy. Dowodów, na tę tezę mogą dostarczyć inne badania, szczególnie doświadczenia Heidbreder (1924), zreferowane w pierwszym wydaniu tego podręcznika1.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>