Uczenie się labiryntu przez szczury i przez ludzi

Pewne rzucające się w oczy różnice w tym zakresie przedstawiono już w poprzednich podrozdziałach. Człowiek ma już z góry pewną przewagę nad szczurem, wie bowiem od razu, że istnieje cel, do którego trzeba dojść, ślepe uliczki, których trzeba unikać, i że w każdej próbie należy przechodzić przez ten sam labirynt. Nagrodą dla niego jest nie tylko dojście do celu, ale i każdorazowe ominięcie ślepej uliczki albo osiągnięcie jakiegoś celu pośredniego. Nie zostało jeszcze dokładnie zba- dane, w jakim stopniu tego rodzaju „wtórne wzmocnienia” występują u szczurów. Zarówno szczury, jak i ludzie w większości labiryntów prędko uczą się omijać ostatnią ślepą uliczkę lub dwie ostatnie, prawdopodobnie dlatego, że zaraz potem następuje dojście do celu i wzmocnienie. Ale ludzie, w przeciwieństwie do szczurów, eliminują szybko także parę pierwszych ślepych uliczek. Szczury w każdej próbie przeszukują okolicę wejścia, jak gdyby chciały przekonać się, czy sytuacja nie uległa zmianie: ludziom mówi się lub sami oni z góry zakładają, że labirynt pozostaje stale ten sam. Człowiek zapytany, dlaczego początku labiryntu (albo początku szeregu złożonego ze zgłosek bezsensownych, str. 284) uczy się szybciej niż reszty, powie prawdopodobnie, że wtedy ma jeszcze świeży umysł, ale dalszych szczegółów jest bardzo dużo i wszystko mu się miesza. Innymi słowy, przy wykonywaniu serii reakcji wzajemne otamowanie elementów jest najmniejsze na początku oraz na końcu. Ale czy nie powinno ono raczej nasilać się ku końcowi?

Ludzie umieją dobrze posługiwać się swoimi zdolnościami liczbowymi i werbalnymi w pewnych typach labiryntów, zwłaszcza w labiryncie linearnym, wskutek czego mają tu wielką przewagę nad szczurami. Łatwiejsze są labirynty, które wymagają bardziej elementarnej orientacji w przestrzeni: zarówno szczury, jak i ludzie dają sobie z nimi radę jednakowo dobrze. Jest to zupełnie zrozumiałe: i szczury, i ludzie muszą sprawnie przystosowywać swe zachowanie do otoczenia, w przeciwnym wypadku małe mieliby szanse na utrzymanie się przy życiu.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>