UCZENIE SIĘ LABIRYNTU CZ. II

Badania Smalla miały charakter raczej jakościowy niż ilościowy, ale właśnie z tego powodu jego wnikliwe obserwacje wciąż zasługują na uwagę, jako dobre wprowadzenie w problematykę uczenia się labiryntu. Smali zbudował kopię słynnego labiryntu Hampton Court o wymiarach 6X8 stóp (2X2,5 m) i posłużył się nią jako narzędziem badawczym. Labirynt Smalla był zrobiony z siatki drucianej i ustawiony na drewnianej podłodze posypanej trocinami. W środkowej komorze labiryntu umieszczono pokarm, po czym do labiryntu wpuszczono jednocześnie dwa białe szczury. Biegały one, każdy oddzielnie, po całym labiryncie, przystając czasami i grzebiąc w trocinach lub gryząc druty. Pierwszy szczur trafił do pokarmu po 13 minutach. Zwierzęta pozostawiono w labiryncie przez całą noc, a gdy następnego dnia ponownie przeprowadzono próbę, przebiegły one dystans od wejścia do pokarmu w ciągu 3 minut. W następ-  nych próbach czas uległ dalszemu skróceniu, a liczba błędów (wchodzenie do ślepych uliczek albo wycofywanie się z drogi właściwej) zmalała do 1-2 w poszczególnej próbie. W środkowym stadium ćwiczenia szczury wahały się przy wejściu, by potem nagle popędzić wprost do celu, albo wchodziły powoli do poznanych już poprzednio ślepych uliczek, ale zaraz prędko z nich wybiegały. Gdy nie były bardzo głodne, „bawiły się po drodze, spacerując beztrosko po ślepych uliczkach”, potem jednak nagle zrywały się i prędko pędziły do skrzynki z pokarmem. Jednakże bieg, nawet całkowicie bezbłędny, nie był stereotypowym, zawsze jednakowym ciągiem ruchów. Labirynt Smalia miał dwie różne drogi, z których obie prowadziły do celu, ale jedna była krótsza, a druga dłuższa, z biegiem czasu szczury zaczęły wybierać niemal wyłącznie drogę krótszą. Gdy już dobrze wyuczyły się labiryntu, eksperymentator otwierał dodatkowy korytarz, prowadzący krótką drogą do pokarmu: szczury bardzo prędko przyswoiły sobie ten skrót. Na podstawie tych obserwacji Smali wysunął teorię, że szczury uczą się raczej miejsca niż serii kolejnych ruchów. „Podstawowym faktem w procesie uczenia się jest, jak się zdaje, to, że szczury rozpoznają poszczególne partie labiryntu”.

Stwierdzenie, że biały szczur może opanować labirynt, i to dość prędko, nasunęło szereg problemów teoretycznych. Starając się dojść do jakiegoś definitywnego rozwiązania tych problemów, psychologowie zmienili i uprościli kształt labiryntów, wystandaryzowali procedurę eksperymentalną i wprowadzili ilościową ocenę uczenia się zwierząt. Te udoskonalenia techniczne omówimy w dalszym ciągu tego rozdziału.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>