Teorie styczności w czasie – dalszy opis

Pawłowowską teorię wzmocnienia często określa się jako „teorię zastępowania bodźca bezwarunkowego przez warunkowy”. Określenie to jest tylko wtedy ścisłe, gdy zrozumiemy, że „zastępowania” nie można tu rozumieć dosłownie. Przecież pies nie zaczyna jeść brzęczka zamiast pokarmu-. Lepiej można by opisać te fakty mówiąc, że zwierzę reaguje prawidłowo na kolejność bodźców, mianowicie z chwilą zadziałania brzęczka, przygotowuje się na przyjęcie pokarmu. Specjalnie dobry przykład takiej reakcji przygotowawczej znajdujemy w pewnych obserwacjach Liddella, Jamesa i Andersona (1934) nad owcami (str, 75, 229). U zwierzęcia wytworzono warunkowy odruch zginania przedniej nogi w odpowiedzi na odgłos metronomu, posługując się jako Sb nie dającym się uniknąć uderzeniem prądu elektrycznego. Normalnie zwie-

Nie jest to ścisłe. W klasycznych doświadczeniach Pawłowa pies nie mógł zbliżać się do miski, ponieważ stał unieruchomiony przez skórzane szorki. Natomiast Pawłów często podkreślał, że w odpowiedzi na Siu zwierzęta doświadczalne reagowały oblizywaniem się, spoglądaniem w kierunku, z którego zwykle podawano im pokarm itp. Por. np. Wykłady o czynności mózgu, 1951, str. 32. (Przyp. tłum.).

Z niektórych danych cytowanych przez Pawłowa wynika, że w pewnych wypadkach psy rzeczywiście zachowywały się w taki dziwaczny sposób, np. „ciągnęły się” do lampki sygnalizującej pokarm, a nawet lizały ją i próbowały chwytać pyskiem (por, np. Dwadzieścia lat badań nad wyższą czynnością nerwo- reą (zachowaniem się) zwierząt, 1952, str. 450, 581). Zjawiska te stanowią najwyraźniej „błąd” przystosowania i domagają się oddzielnego wytłumaczenia, (Przyp. tłum.). ‚ rzę stało na stojaku i reagowało na Sw tylko podniesieniem nogi: ale gdy w chwili zadziałania Sw owca leżała na boku, najpierw wstawała, a dopiero potem podnosiła nogę.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>