Skrzyżowane odwracanie popędów

W eksperymencie tym używano prostego labiryntu T albo Y, w którym jedna skrzynka docelowa zawierała pokarm, a druga wodę. Szczur spragniony, a zarazem syty, łatwo uczył się chodzić do skrzynki z wodą, a unikać skrzynki z pokarmem, ponieważ jednak stosowano biegi wymuszone, docierał też często do skrzynki z pokarmem i mógł zaobserwować jej położenie. Tak wyglądało ćwiczenie wstępne. Z kolei przeprowadzano badanie, mianowicie szczura głodnego, ale już nie spragnionego, umieszczano przy wejściu do labiryntu. Przypuszczalibyśmy, że w tej sytuacji zwierzę pobiegnie do pokarmu, który przecież tak często oglądało, dzieje się jednak inaczej: szczur w dalszym ciągu biegnie do skrzynki z wodą, do której chodził przedtem. Taki wynik uzyskali Spence i Lippitt (1940, 1946), a w zasadzie potwierdziły go także badania innych eksperymentatorów.

Ale może szczury te podczas serii ćwiczebnych, kiedy były najedzone, wcale nie zauważały pokarmu? Jeśli nawet zazwyczaj dotykały go i obwąchiwały przez te 10 do 15 sekund, w czasie których znajdowały się w skrzynce pokarmowej, to jednak nie brały go do pyska i nie jadły. Dla odparcia tego zarzutu, tak zmodyfikowano warunki eksperymentu, że choć zwierzęta nie były głodne, pokarm musiał działać na ich narządy zmysłowe. Ćwiczenie wstępne przeprowadzano, tak jak poprzednio, ze zwierzętami spragnionymi a zarazem nasyconymi. Jednakże woda znajdowała się tym razem w obu skrzynkach labiryntu T, w jednej zaś znajdował się dodatkowo jeszcze także i pokarm. W eksperymencie Grice’a (1948a) pokarm leżał porozrzucany po całej podłodze jednej ze skrzynek docelowych, tak że szczury chodziły po nim i stawały na nim, a większość z nich nawet wąchała go i trącała nosem, nie biorąc go wszakże do pyska. Stosowano metodę biegów wymuszonych, szczury do każdej skrzynki docelowej biegały przez 12 dni dwa razy dziennie. Badanie transferu przeprowadzono trzynastego dnia, gdy szczury były głodne, ale nie spragnione. Gdyby zwierzęta w okresie, w którym nie były głodne, zapamiętały położenie pokarmu, teraz, w stanie głodu, powinny by pobiegnąć do skrzynki z pokarmem. Gdyby jednak zapamiętały tylko położenie obu miejsc z wodą, którą poprzednio piły, wówczas około połowa z nich powinna pójść do każdej z dwu skrzynek. I taki właśnie wynik uzyskano: tylko 12 z 23 szczurów skierowało się do skrzynki z pokarmem. W podobnym eksperymencie Kendlera i Men- chera (1948) do każdej skrzynki docelowej wstawiano pięć małych na- czyniek wpuszczonych w niską ławeczkę. W jednym naczyńku była woda, a cztery pozostałe zawierały w jednej skrzynce docelowej pokarm, w drugiej zaś były puste. Położenie naczyniek z wodą zmieniano z próby na próbę, tak że szczury, które były spragnione, ale nie głodne, musiały szukając wody wsuwać pysk do jednego naczyńka lub do kilku. To ćwiczenie w wyszukiwaniu wody i odróżnianiu jej od pokarmu trwało przez siedem dni po dwie próby dziennie, szczury nie mogły więc nie zauważyć pokarmu. W tym samym czasie przeprowadzono równolegle tyle samo prób, w których podawano szczurom w drugiej skrzynce wodę bez pokarmu. Ósmego dnia poddano szczury głodne, ale nie spragnione, próbie sprawdzającej: okazało się, że przy pierwszym wyborze szczury podzieliły się na dwie, prawie równe grupy – 19 szczurów poszło do skrzynki z pokarmem, a 17 do drugiej.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>