Rodzaje zadań

Każde zadanie polega na osiągnięciu jakiegoś celu w jakiejś konkretnej sytuacji. Możemy przy tym rozróżnić dwa rodzaje zadań: zadania polegające na rozwiązywaniu problemu i na wyćwiczeniu jakiejś czynności lub wyuczeniu się czegoś na pamięć. Przy opanowywaniu problemu uczący się musi najpierw zorientować się w sytuacji i znaleźć cel: dopiero wówczas zadanie staje się dlań całkiem jasne. W przypadku wyćwiczenia fazę rozwiązywania problemu opuszcza się lub przynajmniej sprowadza do minimum, jak na przykład przy zadaniach polegających na nauczeniu się na pamięć wiersza czy listy zgłosek bezsensownych, rzucaniu strzałką do tarczy albo rozpoznawaniu obrazków po uprzednim ich obejrzeniu. Czy można mówić o wyuczeniu się w stosunku do zwierzęcia? Jeżeli labirynt uprościmy do jednej krótkiej, prostej uliczki z wejściem na jednym końcu i z pudełkiem pokarmowym na drugim, to zmniejszymy fazę rozwiązywania problemu do minimum. Taki eksperyment uważa się za eksperyment nad „warunkowaniem instrumentalnym” (str. 31), natomiast w doświadczeniach Pawłowa nad „warunkowaniem klasycznym” brak fazy rozwiązywania problemu jest jeszcze bardziej widoczny. Można postawić sprawę tak: gdy zadanie wymaga zachowania typu prób i błędów, to mamy do czynienia z rozwiązywaniem problemu: kiedy zaś możliwe jest uczenie się inną drogą, bez uciekania się do metody prób i błędów, to istotę zadania stanowi wyćwiczenie wykonywanej czynności. To rozgraniczenie nie jest jednak zupełnie ostre. Nawet bowiem przy uczeniu się na pamięć wiersza i przy rzucaniu strzałkami do tarczy, a więc przy typowych zadaniach na wyćwiczenie czy wyuczenie, człowiek napotyka trudności, które może pokonać przez zastosowanie lepszej techniki, co jest już raczej formą rozwiązywania problemu. Niemniej jednak, biorąc pod uwagę ciągłą aktualność zagadnienia, rozróżnienie, czy istnieją dwa diametralnie różne procesy uczenia się ma pewną wartość. Historycznie rzecz biorąc, laboratoryjne badania nad uczeniem się i ćwiczeniem zaczęto najpierw prowadzić na ludziach (Ebbinghaus, 1885), nad rozwiązywaniem problemów zaś – na zwierzętach (Thorndike, 1898).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>