Prawo wzmacniania

Pierwsze prawo Pawłowa najlepiej chyba można sformułować parafrazując jedno z ujęć zaproponowanych przez Skinnera (1938): Odruch warunkowy zyskuje na sile wskutek występowania w czasowej łączności z odruchem bezwarunkowym.

W tym podstawowym sformułowaniu nie usiłuje się definiować terminów, tak jak w różnych bardziej znanych ujęciach, toteż musimy je uzupełnić kilkoma definicjami i komentarzami. Na początku eksperymentu bodziec bezwarunkowy (Sb) jest zwykle silnie powiązany z reakcją bezwarunkową (Rb), tworzą one łącznie odruch bezwarunkowy (OB). Bodziec warunkowy (Sto) przed pierwszym wzmocnieniem nie musi, ale może wywoływać warunkową reakcją (Rio). Inaczej mówiąc, siła odruchu warunkowego (OW) może na początku eksperymentu wynosić zero albo mieć jakąś wartość dodatnią1. Przyjmując, że odruch może mieć siłą zerową, unikamy zwykłego, podwójnego formułowania tego prawa, mianowicie określania najpierw, jak powstaje OW, a potem – jak rośnie jego siła.

Należy tu dodać jeszcze kilka innych uwag. Przede wszystkim prawo wzmacniania jest prawem operacyjnym: jest to po prostu opis czynności, jakie wykonuje E, i ich rezultatu. Dziś zaznacza się coraz silniejsza tendencja do używania pojęcia wzmacniania w wąskim, wyjaśniającym znaczeniu, jak np. w przedstawionym przez Spence’a (1951) rozróżnieniu pomiędzy teorią uczenia się ze wzmocnieniem (przez efekt) a teorią uczenia się bez wzmocnienia (przez styczność w czasie). Czytelnicy, którzy zapoznali się z tym węższym sposobem posługiwania się tym terminem, muszą pamiętać, że tutaj stosujemy go w jego znaczeniu tradycyjnym i dosłownym.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>