Powolne wygasanie reakcji przy wzmacnianiu przerywanym

Najprostsza teoria wzmacniania mogłaby wyglądać następująco. Przy każdym wzmocnieniu zwiększa się siła OW, a za każdym razem, gdy OW zachodzi bez wzmocnienia, jego siła ulega zmniejszeniu. Taka teorię łatwo można sprawdzić w ten sposób, że w toku serii z warunkowaniem, zamiast wzmacniać odruch w każdej próbie, będziemy interpolować próby nie wzmacniane, aż wreszcie przejdziemy do serii z wygaszaniem, w której już w ogóle nie będziemy wzmacniać odruchu, W tym wypadku wygaszanie powinno przebiegać bardzo szybko, ponieważ w istocie częściowo wygasiliśmy już odruch poprzednio, w czasie prób bez wzmacniania.

Skinner (1938) badał szczury posługując się zadaniem naciskania dźwigni i stwierdził, że można utrzymać wysoki poziom reakcji, chociaż będziemy stosować wzmocnienia tylko w niektórych próbach. Jeśli szczur, którego uwarunkowaliśmy .na zdobywanie pastylki pokarmu za pomocą naciskania dźwigni, wykona czynność naciskania, ale jedzenia nie dostanie, z reguły będzie naciskał dźwignię raz po raz. Jeśli teraz po szeregu naciśnięć nie nagrodzonych otrzyma znów pastylkę, czynność naciskania będzie wykonywał dalej. Seria z wygaszaniem przeprowadzona po takim wzmacnianiu przerywanym (bądź to po wzmacnianiu „okresowym”, np. jedna pastylka na minutę, bądź też po wzmacnianiu „w stałym tempie”, np. jedna pastylka na 50 naciśnięć dźwigni) wymaga dużej liczby prób.

Skinner i jego współpracownicy przeprowadzili obszerne badania nad wpływem, jaki wywiera różny układ wzmocnień na trwałość reakcji: uzyskane przez nich wyniki będą opublikowane niebawem w postaci osobnej książki. Do badań posługiwali się nie szczurami, lecz gołębiami i zdołali uzyskać przy przerywanym nagradzaniu zdumiewająco liczne reakcje. Na przykład przy wzmacnianiu reakcji zaledwie jeden raz na 10 minut gołąb może przez ten cały 10-minutowy okres wykonywać czynność dziobania 25 razy na minutę (Skinner, 1953b). Reakcją bywa w takich badaniach zwykle dziobanie guzika lub klucza – czyli czynność dla gołębia „naturalna”. Co do szczegółów techniki por. Ferster (1953).

Czy podobne wyniki można uzyskać przy warunkowaniu klasycznym? Coś takiego można by przewidywać na podstawie teorii oczekiwania. Na przykład w eksperymencie z warunkowaniem reakcji mrugania, przy którym jako Sw użylibyśmy światła, a jako Sb dmuchnięcia, wzmacnianie warunkowej reakcji w każdej próbie wytworzyłoby dodatnie, ogólne oczekiwanie: „Zawsze po zapaleniu światła następuje dmuchnięcie”. Nagłe ustanie wzmocnień na początku serii z wygaszaniem z miejsca zlikwidowałoby takie oczekiwanie i wygasanie powinno wtedy przebiegać szybko. Wzmacnianie przerywane wytworzyłoby tylko ograniczone oczekiwanie: „Po świetle niekiedy występuje dmuchnięcie”, początek serii z wygaszaniem nie wywołałby nagłej zmiany takiego oczekiwania, wskutek czego wygasanie byłoby opóźnione i przebiegałoby wolniej.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>