Nastawienie jako czynnik warunkowania

Poprzednie rozważania wskazują, że w odruchówo-warunkowych doświadczeniach nad ludźmi bardzo ważną rolę powinna odgrywać postawa badanego w stosunku do eksperymentu. Czynnik ten można kontrolować kilkoma różnymi sposobami. Najprostszy z nich polega na tym, że w czasie, w którym przeprowadzamy zabieg warunkowania odruchu kolanowego, każemy badanemu wykonywać jakąś inną czynność, np. coś czytać (Schlosberg, 1928), Doświadczenie to przypomina trochę eksperyment z warunkowaniem podnoszenia nogi u psów w czasie karmienia zwierzęcia. Niewątpliwie, warunki, jakie tu stwarzamy, nie są sprzyjające dla działania ani Sw, ani Sb. Inna metoda – to posługiwanie się badanymi, u których woluntarna kontrola jest nieczynna. Można do tego celu przeprowadzić eksperymenty z OW cofania ręki u dzieci, u których najprawdopodobniej zdolność do zahamowania tej reakcji nie jest jeszcze w pełni rozwinięta. Osipowa (por. Razran, 1933) badała szybkość powstawania tego OW u 327 dzieci, normalnych i niedorozwiniętych, w wieku 7-19 lat. U dzieci niedorozwiniętych oraz u dzieci normalnych w wieku poniżej 14 lat OW powstawał szybciej niż u normalnych starszych dzieci. Należałoby zbadać odruch cofania u małych dzieci w wieku, w którym dziecko dopiero zaczyna mówić.

Ślinowy OW. Możliwy jest jeszcze inny sposób kontrolowania nastawienia jako czynnika wpływającego na OW, mianowicie posłużenie się taką reakcją, która całkowicie uchyla się spod kontroli wolun- tarnej. Takich reakcji jest dużo. Odruch mrugania i odruch kolanowy są częściowo niedostępne woluntarnej kontroli, a reakcja psychogal- waniczna i wydzielanie śliny wydają się nawet całkowicie mimowolne. Jednakże – rzecz szczególna – właśnie reakcja ślinowa dostarczyła nam jednego z najlepszych dowodów na zależność procesu powstawania OW od nastawień badanego.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>