Metoda bodźców pojedynczych przy uczeniu się odróżniania

Zainteresowanie teoriami odróżniania, które uwzględniały porównywanie bodźców, i tymi, które nie brały go pod uwagę, sprawiało, że kilku badaczy spróbowało w swych eksperymentach eksponować dodatnie i ujemne wskaźniki sukcesywnie, tzn. pokazywać na raz tylko jedne drzwiczki, z tym, że pokarm był ukryty wyłącznie za drzwiczkami dodatnimi. ‚

Solomon (1943) posługiwał się stojakiem do skoków używając w każdej próbie tylko jednych drzwiczek. Dodatnie były drzwiczki białe,( skrzynka startowa ia = czarne zaś stanowiły wskaźnik ujemny, wybór ich pociągał za sobą zwykłą karę. Ważną miarą uczenia się okazał się czas utajenia reakcji.

Po kilku upadkach do siatki szczur stawał się ostrożniejszy, przez parę prób czas utajenia reakcji skakania wzrastał, a potem szybkość poprawnych skoków rosła, niepoprawne zaś zdarzały się coraz rzadziej, aż wreszcie w ogóle zniknęły. Wytworzenie dobrego odróżniania wymagało 6-20 prób. Czas utajenia reakcji okazał się bardzo czułą miarą narastającej wprawy, a technika drzwiczek pojedynczych dała w rezultacie bardzo szybkie wyuczanie się odróżniania.

Dogodny dla badań nad uczeniem się odróżniania za pomocą metody bodźców pojedynczych okazał się problem bieżni, wprowadzony przez Grahama i Gagnégo (1940). Jest to bardzo proste zadanie, często stosowane także w doświadczeniach nad warunkowaniem (str. 48).

Szczur ma wyjść ze skrzynki startowej po otwarciu jej drzwiczek (mierzy się czas utajenia tej reakcji) i przebiec prostą bieżnię prowadzącą do skrzynki z pokarmem (mierzy się czas biegu). Po kilkakrotnym dostaniu się do pokarmu czas utajenia reakcji wychodzenia ze skrzynki startowej zaczyna maleć, a szybkość poruszania się po bieżni zwiększa się. Aby dostosować ten aparat do badań nad odróżnianiem, Verplanck (1942) wprowadził dwie bieżnie, jedną czarną, a drugą białą, z odpowiednimi skrzynkami, do których można było wkładać pokarm. Bieżnia biała była dodatnia – prowadziła do skrzynki z pokarmem, czarna była ujemna – nie prowadziła do nagrody, ale też nie groziła żadną karą poza krótkim uwięzieniem w pustej skrzynce. Najpierw przeprowadzano wstępną serię ćwiczeń, złożoną z ośmiu prób dodatnich, w czasie których szczur uczył się szybko wychodzić ze skrzynki startowej i szybko poruszać się po bieżni, po czym następowała seria cyklów obejmujących po cztery próby, trzy ujemne, a jedną dodatnią. Szczur uczył się obecnie poruszać po bieżni czarnej powoli, badając swoje otoczenie lub w ogóle się po niej nie poruszać, natomiast na i bieżni białej zwiększać szybkość biegu. W grupie złożonej z 24 szczurów już po czterech cyklach (16 prób) wyraźnie zaznaczyło się takie odróżnianie, a w dalszych próbach następowała wyraźna poprawa. Eksperyment ten powtórzył i rozszerzył Raben (1949), uzyskując rezultaty potwierdzające wynfti badań poprzednich, jak to przedstawiono na rys. 20-4.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>