Metoda bodźców pojedynczych przy uczeniu się odróżniania cz. II

Hull (1950b) w swych eksperymentach nad odróżnianiem stosował także tylko jedne drzwiczki, ale używał znacznie krótszej bieżni, odległość od skrzynki startowej do przedziału z pokarmem wynosiła tu tylko 8 cali (ok. 20,5 cm). Czas, od chwili otwarcia przez E drzwiczek skrzynki startowej aż do otworzenia przez O drzwiczek od skrzynki z pokarmem, był mierzony elektrycznym chronometrem. Na drzwicz kach skrzynki pokarmowej znajdowała się albo biała plama jako sygnał pokarmu, albo czarna, sygnalizująca brak pokarmu. Jednakże na samym początku sygnałów tych nie używano, pokarm wkładano w każdej próbie, aż szczur nauczył się szybko przebiegać przez bieżnię. Gdy ten „okres utajenia” skrócił się z około 3 sekund do mniej niż 1/3 sekundy, wprowadzano sygnały, W rezultacie wszystkie reakcje stały się trochę wolniejsze, ale tylko nieznacznie wtedy, gdy drzwiczki były oznaczone barwą białą, wskazującą na obecność pokarmu, natomiast przy barwie czarnej, oznaczającej, że za drzwiczkami pokarmu nie ma, zwolnienie reakcji było bardzo duże. Po kilku dniach takiego różnicującego ćwiczenia reakcja na czarne drzwiczki wydłużyła się do jednej minuty, natomiast reakcja na drzwiczki białe wahała się około a/3 sekundy.

Zadanie naciskania dźwigni. Nie ulega wątpliwości, że do eksperymentów tego rodzaju jak te, które omówiliśmy, można by wyzyskać również skrzynkę Skinnera. Na przykład można by zainstalować w niej dwie dźwignie, z których jedna, naciśnięta, wyrzucałaby pastylki pokarmowe. Gdyby poprawna reakcja wymagała naciskania stale jednej i tej samej dźwigni, zadanie polegałoby tylko na odróżnianiu dwóch różnych miejsc, podobnie jak w prostym labiryncie kształtu litery T (str. 149). Przypuśćmy jednak, że zapalaliśmy światło raz nad jedną dźwignią, a raz nad drugą, z pokarmem byłaby połączona dźwignia oświetlona. Taki eksperyment miałby charakter podobny do już omówionego doświadczenia z podwójnymi drzwiczkami. Celem stworzenia testu paralelnego do eksperymentu z pojedynczymi drzwiczkami należałoby w skrzynce umieścić jedną dźwignię, która czasem byłaby oświetlona, a czasem nie, pokarm zaś wypadałby tylko po naciśnięciu dźwigni ze światłem. Ten typ eksperymentu wprowadził Skinner (1938, str. 178), jednakże z tą różnicą, że światło padało nie tylko na samą dźwignię, ale oświetlało całe wnętrze skrzynki. Nie wiadomo, czy ten szczegół miał jakieś znaczenie dla szybkości uczenia się. Szczur mógł naciskać dźwignię w każdej chwili, szło zaś o stwierdzenie, jak często, tzn. w jak szybkim tempie, reaguje on w różnych warunkach eksperymentalnych. Frick (1948) posłużył się tą techniką w badaniach nad odróżnianiem jasności. Naciskając dźwignię przy jasnym oświetleniu skrzynki zwierzę dostawało pastylki pokarmowe, natomiast przy oświetleniu słabym albo średnio silnym aparat pastylek nie wyrzucał. Po przezwyciężeniu pewnych trudności wyniki okazały się bardzo zbliżone do omówionych poprzednio danych z eksperymentu Rabena z bieżnią (rys. 20-4).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>