Kryteria popędu

W jaki sposób można wykazać istnienie popędu i określić jego charakter? Z tego, co powiedziano, widać, że samo istnienie potrzeby nie świadczy jeszcze w sposób oczywisty o istnieniu popędu. Żeby można było mówić o popędzie, to oprócz potrzeby musi jeszcze wystąpić odpowiednie zachowanie, służące zaspokajaniu tej potrzeby. Wiemy na przykład, że u zwierząt ciepłokrwistych po ja wda się potrzeba utrzymania w przybliżeniu stałej temperatury ciała. Na jej usługach pozostają autonomiczne reakcje korygujące, takie jak gęsia skórka i pocenie się. Jednakże tego rodzaju reakcje nie wszyscy uważają za zachowanie i tym samym nie są one najlepszym dowodem istnienia odpowiedniego popędu. Jeżeli jednak zwierzę szuka schronienia przed zimnem lub gorącem, to mamy niezbity dowód istnienia popędu termostatycznego.

Popęd gromadzenia pokarmu. Gdybyśmy mogli przypisać wiewiórce lub chomikowi zdolność antycypacji przyszłej potrzeby pokarmu, wolno byłoby gromadzenie pokarmu aktualnie niepotrzebnego wiązać z popędem głodu. Jednakże szczur w laboratorium nie wykazuje żadnych oznak takiej antycypacji i, mimo że eksperymentator stale zabiera znoszone przezeń do klatki kulki pokarmu 1, szczur znosi je nadal. Normalnie szczur gromadzi pokarm tylko w klatce, w której mieszka: badając więc czynność gromadzenia pokarmu trzeba mu umożliwić dostęp z klatki mieszkalnej do pomieszczenia z pokarmem. Szczur będzie przenosił stąd do swej klatki trochę kulek nawet wtedy, kiedy ma tam zawsze pełno pokarmu: ale jeżeli karmić go tylko raz dziennie, to będzie gromadził pokarm o wiele intensywniej. Czynność gromadzenia pokarmu nasila się, kiedy w laboratoriach jest zimno, a słabnie, kiedy jest ciepło. Chociaż tego rodzaju zachowanie jest dobrze przystosowane do życia na swobodzie, nie świadczy ono o żadnej rzeczywistej potrzebie (Morgan, 1947), a eksperymenty fizjologiczne nastawione na wykrycie czynnika organicznego leżącego u podstaw popędu gromadzenia nie zostały, jak dotąd, uwieńczone powodzeniem (Stellar, 1951).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>