Kara za niewykonanie czynności

Kiedy do dźwigni, za pomocą której zwierzę zdobywa pokarm, doprowadzimy jednocześnie prąd elektryczny, będziemy mieli do czynienia z przypadkiem, w którym ten sam przedmiot (czy sytuacja) ma zarówno wartość przynęty zarazem i pozytywnej, i negatywnej. Okazuje się, że w takim przypadku obie te przeciwne wartości nie znoszą się wzajemnie. Wartość ujemną można wygasić jedynie przez wielokrotne przyciskanie dźwigienki bez szoku, natomiast wartość dodatnią – tylko przez wielokrotne przyciskanie bez wzmacniania pokarmem, nie znosi jej zaś wymierzanie kary po przyciśnięciu. Podobny fakt jest dość znany, chociaż często przeoczany, u dzieci i ludzi dorosłych: wielokrotne karanie jakiegoś czynu nie czyni go wcale mniej atrakcyjnym.

Kara za niewykonanie czynności. To, co rozważaliśmy do tej pory, to kara za wykonanie pewnej określonej czynności: ale istnieje także przypadek odwrotny – kary za niezrobienie czegoś. Podstawowe fakty z tego zakresu zostały już podane przy omawianiu warunkowych odruchów usuwania się spod wpływu bodźca (escape) i zapobieganiu mu {avoidance) (str. 31 i nast). Tu znowu mamy do czynienia z konfliktem. Z jednej strony kara skłania organizm do zapobiegania szkodzie lub usunięcia jej, tj. do szybkiego i energicznego działania: z drugiej zaś strony mamy naturalną niechęć do zbytecznego wysiłku. Badany uczy się unikać szoku za cenę jakiegoś wysiłku: w trakcie wielokrotnych prób wysiłek stale się zmniejsza, aż wreszcie staje się zbyt słaby, aby uchronić organizm od szoku, i cały cykl może tak powtarzać się wielokrotnie od nowa. Inne badania nad konfliktem zostaną omówione później.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>