Frustracja – dalszy opis

Pobudką wtórną może stać się żeton do gry w karty albo piłeczka gumowa, jeśli używać ich jako środków zapewniających zdobycie pokarmu. W swym pionierskim eksperymencie Wolfe (1936) najpierw uczył szympansy wkładać żetony do otworu automatu „sprzedającego” pokarm, który wyrzucał wówczas na miseczkę kiść winogron. Następnie uczył je zdobywać żetony przez podniesienie dźwigienki w innym aparacie. Wartość żetonów jako przynęty wykazano za pomocą metody przeszkód: w celu zdobycia żetonów szympansy podnosiły dźwignię pokonując znaczny opór. Eksperyment ten poprowadził dalej Cowles (1937), który stwierdził, że szympansy potrafią pracować na same żetony, bez możności natychmiastowej ich wymiany, aż zgromadzą ich 10 lub 20, wówczas dopiero pozwala im się zanieść je do automatu i wymienić na winogrona. Żetonów można było używać jako nagrody za wyuczenie się prawidłowego odróżniania podniet. W podobnych, chociaż prostszych, eksperymentach nad psami (Ellson, 1937) i nad kotami (Smith, 1939) włożenie lub wtoczenie piłeczki gumowej do specjalnego otworu dawało natychmiastowy dostęp do porcji pokarmu. Kiedy zwierzęta opanowały tę sztuczkę, zaczęto je uczyć sposobu zdobywania piłeczek. W obu tych eksperymentach „żeton pokarmowy” nabywa wyraźnie wartości przynęty wtórnej dzięki temu, że zawsze pojawia się przed przynętą pierwotną.

Tę samą określoną kolejność następowania przynęt – najpierw wtórna, później pierwotna – można zaobserwować, kiedy przynęta wtórna ma wartość negatywną jak w eksperymentach Millera nad reakcjami usuwania bodźców szkodliwych i zapobiegania im (patrz str. 46, 227). W badaniach tych umieszczano szczura w białym pomieszczeniu i wkrótce potem poddawano go uderzeniu prądem elektrycznym. Po kilku takich próbach szczur zaczął przejawiać strach przed białym pomieszczeniem: innymi słowy, białe pomieszczenie stało się przynętą ujemną. Jeśli przedstawimy sobie pierwotną przynętę pozytywną jako coś przyciągającego, a pierwotną przynętę negatywną jako coś odpychającego, to przynętę wtórną możemy uważać za czynnik zapoczątkowujący akt przyciągnięcia lub odepchnięcia.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>