Eksperymenty ze skrzynką Skinnera

Okazało się jednak, że między obu grupami wystąpiły także różnice pod względem sposobu biegania po aparacie: mianowicie grupa tylko nagradzana biegała bardzo prędko bez zatrzymywania się w punkcie wyboru, podczas gdy grupa nagradzana i karana zatrzymywała się tam przez pewien czas, który wystarczał do dokładnego obejrzenia znaków orientacyjnych. Ten efekt kary zaobserwowano także w eksperymentach nad ZPB (str. 111). Chociaż więc kara bezpośrednio’ nie osłabia samej tendencji do powtórzenia ukaranej reakcji, to może ona mimo to sprzyjać uczeniu się w dwojaki sposób: powodując szybkie przestawienie się na reakcję alternatywną i wywołując chwilę wahania w punkcie wyboru. Jeśli kara jest zbyt surowa, wywołane przez nią zaburzenia emocjonalne mogą stanowić poważną przeszkodę w uczeniu się.

Najwyraźniejszy może obraz niczym nie zakłóconego wpływu kary uzyskuje się w eksperymentach ze skrzynką Skinnera. W eksperymencie takim szczur praktycznie nie może robić nic innego, jak tylko naciskać dźwigienkę, przy czym w okresie uczenia się nagradza się reakcję podawaniem pokarmu, a podczas serii wygaszania po prostu nie daje się nagrody. Eksperymenty takie opisuje Estes (1944) i załącza obszerną bibliografię innych prac nad wpływem kary. Przy badaniu wpływu kary za pomocą skrzynki Skinnera najpierw doprowadza się szczury przez „okresowe wzmacnianie” do stosunkowo częstego naciskania dźwi- gienki, a potem przestaje się dawać pokarm i w chwili, gdy zwierzę naciska dźwigienkę, karze się je Szokiem elektrycznym z siatki na podłodze. Dziesięć minut ostrego karania wystarczy, aby zredukować częstość reakcji do zera. Ale następnego dnia (bez żadnego dalszego nagradzania czy karania) szczury zaczynają znowu naciskać dźwigienkę i naciskają ją z umiarkowaną częstością przez dość długi okres wygaszania. Jak długo zwierzę będzie kontynuować naciskanie dźwigienki zależy od tego, jak mocno reakcja ta została utrwalona. Wydaje się, że kara raczej chwilowo tłumi dobrze utrwaloną reakcję, a nie eliminuje jej w ogóle.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>