Eksperymenty z zaspokojeniem obu popędów

W jednej skrzynce docelowej prostego labirynty T znajduje się pokarm, a w drugiej woda, ale szczur jest i nakarmiony, i napojony do syta. Czy potrafi zapamiętać położenie pokarmu i położenie wody, nie jedząc ani nie pijąc w labiryncie? Jeśli w tych warunkach szczur wielokrotnie, raz za razem, przebiega labirynt, trzeba przyjąć, że prawdopodobnie działa u niego jeszcze jakiś trzeci popęd, pchający go do skrzynki docelowej. Być może każda ze skrzynek przyciąga szczura dzięki temu, że po dojściu do niej zostaje on stale z powrotem przeniesiony do klatki mieszkalnej, co może dlań stanowić wystarczającą nagrodę (Meehl i MacCorąuodale, 1948). Zamiast klatki mieszkalnej używa się też „klatki towarzyskiej”, w której znajduje się kilka innych szczurów (Spence, Bergmann i Lippitt, 1950: Maltzman, 1950), przeniesienie do niej stanowi również dostateczną nagrodę. Jednakże nagrody te otrzymuje szczur po dojściu do jednej i drugiej skrzynki docelowej, a więc na odróżnienie obu skrzynek nie mogą one mieć żadnego wpływu. Natomiast zwierzęta łatwo nabierają nawyków kierunkowych i zaczynają odwiedzać stale jedną i tę samą stronę labiryntu: preferencje te trzeba więc albo zrównoważyć, albo też uwzględnić w ostatecznych próbach sprawdzających. Spence i Lippitt przeprowadzili długą serię prób ćwiczebnych, mających częściowo charakter wymuszony, ze szczurami do syta nakarmionymi i napojonymi, doprowadzając do tego, że każdy szczur odwiedził jednakową ilość razy obie skrzynki docelowe, zawierające: jedna pokarm, a druga wodę, po czym zastosowali sprawdzian „utajonego uczenia się” mianowicie przy wejściu do labiryntu umieszczali szczura głodnego, ale nie spragnionego, lub spragnionego, ale nie głodnego i obserwowali, czy głodny szczur pójdzie do skrzynki z pokarmem, a spragniony do skrzynki z wodą. Okazało się jednak, że nie można było zauważyć żadnej wyraźnej regularności. Powstaje natomiast pytanie, czy może przynajmniej w próbce szczurów, które nie wykazują nawyków kierunkowych, odpowiednią skrzynkę docelową wybiera więcej niż 50 procent osobników, czyli więcej niż przy rozkładzie czysto przypadkowym. Różni eksperymentatorzy przebadali kilka takich próbek w trochę odmiennych warunkach i okazało się, że istotnie we wszystkich wypadkach więcej niż 50 procent szczurów dokonywało prawidłowego wyboru. Szczegółowe wyniki przedstawiły się następująco (liczba poprawnych wyborów dokonanych przez szczury w pierwszej próbie sprawdzającej):

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>