Eksperymenty z sortowaniem

Typowy eksperyment z sortowaniem polega na tym, że mieszamy czy tasujemy przedmioty należące do kilku różnych klas i polecamy badanemu poklasyfikować je, tj. rozsortować według grup, do których one należą, jednakże musi on sam odkryć właściwą zasadę klasyfikacji. Heid- breder (1948, str. 202) w jednym z licznych eksperymentów nad „wynajdywaniem pojęć” (attainment oj concepts) używała serii złożonej z 144 różnych obrazków. Badane (18 studentek uniwersytetu) miały polecenie, pracując możliwie jak najszybciej, rozsortować tę serię na 9 grup, „według samodzielnie wykrytej zasady klasyfikacji”. Czynność ta zajmowała im przeciętnie 10 minut. Reprodukcje niektórych obrazków podano na rys. 20-17.

Seria zawierała trzy klasy pojedynczych rzeczy, trzy klasy pojedynczych, bezsensownych figur oraz trzy klasy obrazków zawierających po kilka szczegółów, na jednym obrazku mogło być 3, 4 oraz 6 szczegółów. Powstawało pytanie, czy badane potrafią samodzielnie wydzielić wszystkie te klasy. Okazało się, że rzeczy rozklasyfikowało poprawnie 81 procent badanych, figury – 39 procent, zaś klasy, których charakterystyczną cechę stanowiła określona liczba szczegółów – 31 procent. Wynik ten potwierdziły inne eksperymenty autorki, wskazujące, że najłatwiej jest tworzyć i stosować pojęcia rzeczy, najtrudniej zaś pojęcia grup łiczebnościowych. Przewaga, jaką wykazały tu pojęcia rzeczy, polega prawdopodobnie na tym, że są one najbardziej potrzebne w życiu codziennym, w praktyce manipulowania przedmiotami, pojęcia zaś liczb są szczególnie trudne dlatego, że trzeba liczyć i posługiwać się symbolami.

Jako test do badania różnic indywidualnych stosuje się często inne zadania wymagające sortowania przedmiotów, mianowicie podaje się badanemu zbiór przedmiotów lub obrazków, które można poklasyfikować w kilka różnych sposobów, według kilku różnych systemów czy zasad klasyfikacji. Test ten ma stwierdzić, czy badany potrafi łatwo przerzucać się z jednej zasady klasyfikacji na inną (Weigl, 1941). Goldstein wykrył, że takie przerzucanie się sprawia dużo trudności chorym z uszkodzeniami mózgu, a za przyczynę tego uważa ubytek zdolności do „abstrakcyjnego zachowania się”, czyli zdolności do odrywania się od konkretnych sytuacji i rozpatrywania rozmaitych przedmiotów jako egzemplarzy jednej i tej samej klasy (Goldstein i Scheerer, 1941).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>