Dziecięce reakcje na motywy, których realizacja została zablokowana

Kiedy bezpośredni atak na przeszkodę nie powiódł się, dziecko często zwraca swoją agresję przeciwko jakiejś niewinnej osobie lub rzeczy, próbując rozładować napięcie narosłe wskutek zagrożenia po doznanym niepowodzeniu. Ustroje totalitarne często wynajdywały swoje „kozły ofiarne”, próbując odwrócić uwagę ludzi od rzeczywistych prześladowców. Wystarczy wspomnieć politykę wobec Żydów w nazistowskich Niemczech. Mechanizm przeniesienia agresji sprawia, że wszystko może symbolizować znienawidzoną przeszkodę. Wiele zbrodni popełniono wskutek nienawiści rozbudzonej przeciw ludziom lub instytucjom mającym symbolicznie wyrażać źródło frustracji. Nie tylko przeszkody, ale i cele mogą przyjąć symboliczną postać. Dziecko, zamiast ponawiać próbę osiągnięcia tego, czego naprawdę pragnie, która jednak grozi — w razie kolejnego niepowodzenia — zachwianiem jego poczucia wartości, może zająć się czymś, co jest podobne, ale bezpieczne. U dorosłych tego rodzaju mechanizm adaptacyjny może przejawiać się na przykład masturbacją zamiast dojrzałych relacji seksualnych albo grą z ludźmi1 w karty zamiast dyskusji. Z obydwoma wymienionymi mechanizmami wiąże się skłonność do znęcania nad bezbronnymi, gdzie agresja zostaje skierowana przeciwko słabszemu człowiekowi lub zwierzęciu, substytutem sukcesu jest zaś widok cierpienia ofiary. W ekstremalnej’ postaci skłonność ta przeradza się w emocjonalną chorobę zwaną sadyzmem, w której warunkiem osiągnięcia seksualnego zaspokojenia jest zadawanie bólu.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>