Daily Archives 10/14/2015

Zamienność i współdziałanie wskaźników orientacyjnych

Wzrok, węch, dotyk i zmysł kinestetyczny, nawet słuch – każdy z tych zmysłów może dostarczyć użytecznych wskaźników orientacyjnych, choć żaden z nich z osobna nie ma znaczenia decydującego. Zwierzę pozbawione któregoś z nich wyzyska najlepsze z pozostałych wskaźników, normalne zaś zwierzę będzie korzystać z całych kombinacji wskaźników pochodzących z różnych zmysłów. A skoro już przyjmiemy taką ewentualność, widzimy, że eksperyment Watsona można rozwijać dalej. Stwierdziwszy, że ani szczur ślepy, ani anosmiczny1 nie miał specjalnych trudności z labiryntem, Watson wysnuł wniosek, że również szczur pozbawiony jednocześnie wzroku i węchu będzie się uczył labiryntu tak samo dobrze jak szczur normalny. Hipotezę tę poddano weryfikacji w labiryntach zamkniętych, czyli ze ściankami, oraz w otwartych, bez ścianek (o rozróżnieniu tym patrz poniżej). Lindley (1930) przebadał w labiryncie zamkniętym kilka grup szczurów: normalne, ślepe, anosmiczne oraz pozbawione zarówno wzroku, jak i węchu. Dla szczurów normalnych mediana prób potrzebnych do wyuczenia się labiryntu (do pewnego kryterium) wynosiła 12, dla ślepych – 14, dla anosmicznych – 27, zaś dla grupy szczurów pozbawionych jednocześnie wzroku i węchu nie można było obliczyć mediany, ponieważ tylko 27 procent zwierząt z tej grupy w ogóle wyuczyło się labiryntu. Co do labiryntu otwartego mamy wyczerpujące dane Honzika (1936), który przebadał systematycznie wpływ rozmaitych kombinacji ślepoty, głuchoty i anosmii na uczenie się labiryntu. Badania swe przeprowadził na dużych grupach szczurów zawierających po 42 lub więcej zwierząt. Porównawcze wyniki uczenia się tych grup oddają dość dobrze średnie artymetyczne liczby błędów w dwunastej i dwudziestej czwartej próbie, zestawione w poniższej tabelce:

Zobacz