Daily Archives 09/14/2015

Labirynt czasowy – dalszy opis

Ludziom dorosłym i starszym dzieciom labirynt czasowy nie sprawia żadnych trudności. Gdy postawimy ich w taką sytuację, nie udzielając im żadnej instrukcji poza poleceniem, aby „posuwali się naprzód”, szybko orientują się, że mają do rozwiązania łamigłówkę, i posługując się symbolicznymi operacjami językowymi formułują rozwiązanie w słowach i w liczbach, na przykład: „Trzeba skręcić dwa razy w prawo, dwa razy w lewo i tak dalej” (Gellermann, 1931), rozróżniają dwa kolejne skręty w lewo przez nazwanie ich odpowiednio „pierwszy” i „drugi” itp. (Inną operacją symboliczną, jaką można się posłużyć, jest wykrywanie reakcji w rytmie jambicznej stopy wiersza: tj. akcentując co drugi skręt w każdą stronę z ewentualną krótką pauzą przed przerzuceniem się na drugą stronę). U zwierząt nawet w wypadku całkowitej niezdolności do wykonywania tego rodzaju różnicujących reakcji symbolicznych mogłyby działać inne czynniki, takie iak sumowanie się śladów bodźców, hamowania reaktywnego lub innych skutków aktywności, dzięki czemu stan wewnętrzny zwierzęcia w momencie przybycia na punkt wyboru byłby inny za pierwszym, drugim, trzecim i czwartym razem. Hunter uznawał obie te możliwości, ale wolał hipotezę tłumaczącą rozwiązywanie labiryntu czasowego za pomocą procesów symbolicznych. Przy takim tłumaczeniu fakt, że szczurom nie udało się opanować alternacji parami, wskazywałby na brak operacji symbolicznych, natomiast szopy (Hunter, 1928), małpy (Gellermann, 1931) i koty (Karn i Patton, 1939), które, chociaż z dużymi trudnościami, poradziły sobie z alternacją parami w labiryncie czasowym, byłyby zdolne do reakcji symbolicznych. Jednakże Hunter i Nagge (1931) stwierdzili, że poprzez starannie przygotowane ćwiczenia wstępne, można także i niektóre szczury doprowadzić do zupełnie dobrego opanowania alternacji parami w labiryncie czasowym. O wiele łatwiej przychodzi szczurowi opanowanie alternacji parami w zadaniu przyciskania dźwigni (Schlosberg i Katz, 1943: McGinnies i Schlosberg, 1945). W eksperymentach tych warunkiem otrzymania pokarmu było pchnięcie dźwigni dwa razy w lewo, a potem dwa razy w prawo (LLPP). Stosowano metodę z poprawkami. Początkowo szczury były skłonne do alternacji prostej, L(P) LP (L) P1, lub do antycypacji, L(P) LPP, i dopiero później utrwalał się właściwy schemat LLPP. Takie same uporczywe błędy zaobserwowali także i inni ze wspomnianych tu badaczy.

Zobacz

Przekonującego przykładu na sensytyzację dostarcza eksperyment

W tym sformułowaniu nie jest jasne, czy każda osoba badana poddana była eksperymentom z wydłużającym się stopniowo odstępem Sw-Sb, czy też były trzy grupy: jedna dla której odstęp ten wynosił 0,5 sek., druga z odstępem 1 sek. i trzecia z odstępem 1,5 sek. (Przyp. tłum.). przeprowadzony przez Searsa (1934) ze złotymi rybkami. Sw stanowiło w nim światło, a Sb – uderzenie prądem. Badając, jak wpływa światło przed rozpoczęciem ćwiczenia, autor stwierdził, że pod jego wpływem ryba zaczyna wykonywać podniecone ruchy pływania. Tę początkową reakcję na światło wyeliminowano za pomocą adaptacji, po czym zadziałano serią izolowanych uderzeń prądem – nie łącząc ich ze światłem. Prąd podniecał ryby tak, że zaczynały na nowo reagować na światło, a ponadto też na jeszcze inny bodziec, mianowicie wibracyjny.

Zobacz