Daily Archives 09/04/2015

Przestrzeń w kategoriach organizmu i w kategoriach sytuacji cz. III

Mówiąc, że zwierzę porusza się naprzód lub w tył, używamy terminów odnoszących się do organizmu, ale kiedy stwierdzamy, że zbliża się ono lub oddala od pewnego przedmiotu czy miejsca, mówimy o ruchach w otaczającej przestrzeni. Tak samo, gdy wyrażamy się, że osobnik skręca w prawo lub w lewo, nasz opis jest sformułowany w kategoriach organizmu, ale konstatując, że zbliża się on do tego, czy innego przedmiotu, formułujemy swój opis w kategoriach sytuacji. Na znaczenie tego rozróżnienia zwrócił uwagę Nissen (1950).

Zobacz

Frustracja

Zarówno w sytuacjach naturalnych, jak i laboratoryjnych zdarza się, że droga do celu jest zablokowana. Bariera, która ją blokuje – jakiś opór lub przeszkoda – chociaż trochę spokrewniona z karą, na tyle się jednak od niej różni, że zasługuje na oddzielne omówienie. Typową reakcją na karę jest ucieczka, na przeszkodę zaś – próba przełamania jej. Groźba kary łatwo może wywołać strach, natomiast groźba oporu – emocjonalny stan gniewu czy złości. W tym stanie człowiek czy zwierzę może z furią zaatakować martwą przeszkodę albo wdać się w regularną walkę z zagrażającym mu przeciwnikiem. Pies zachowuje się tak, jakby każdego nieznanego osobnika nachodzącego jego teren domowy uważał za potencjalnego wroga, którego należałoby zaatakować. Szczur laboratoryjny może łatwo zaatakować obcego szczura albo jakiegokolwiek szczura, który nie zdobył sobie jeszcze pozycji dominującej lub nie zdążył mu się podporządkować (Seward, 1945-1946).

Zobacz

ZMYSŁOWE WSKAŹNIKI ORIENTACYJNE W UCZENIU SIĘ LABIRYNTU CZ. II

Inne szczury pozbawiono zmysłu węchu, usuwając im operacyjnie opuszki węchowe, odcinek drogi nerwowej od nosa do mózgu. Pozbawione węchu zwierzęta uczyły się labiryntu równie łatwo jak normalne, a szczury wyuczone przed operacją, nie wykazywały żadnych zaburzeń orientacji w znanym sobie labiryncie.

Zobacz