Daily Archives 08/08/2015

Urządzenie Grice’a

Jeśli badany rzeczywiście uczy się oddzielnie obu wskaźników, dodatniego i ujemnego, wynikają stąd pewne domyślne konsekwencje, które dają się sprawdzić eksperymentalnie. Zastosujmy na przykład opisane poprzednio urządzenie Grice’a i wytresujmy szczury najpierw w biegu do dużego koła, w ogóle jeszcze nie eksponując koła małego, a potem pokażmy im oba koła naraz. Jeśli duża koło będzie nadal wskaźnikiem dodatnim, szczury w tej sytuacji będą uczyć się szybko, jeśli jednak wskaźnikiem dodatnim uczyninw teraz małe koło, uczenie się będzie trwać długo, bo zwierzęta muszą przezwyciężyć wytworzony nawyk kierowania się jako wskaźnikiem kołem dużym. Taki właśnie wynik uzyskał Grice (1948b), jednakże rezultaty odmienne otrzymał Lashley i Wadę (1946) ze stojakiem do skoków, może dlatego, że tutaj jako osobny silny czynnik działa kara za skoki niepoprawne1. A oto inny przykład: Eksponujemy najpierw drzwiczki białe i czarne, dodatnie są drzwiczki białe. Po wypracowaniu reakcji wybierania drzwiczek białych, eksponujemy naraz dwoje białych drzwiczek, W tym wypadku powinna wystąpić jednako silna tendencja do jednych i drugich drzwiczek, jeśli zaś wyeksponujemy naraz dwoje drzwiczek czarnych, szczury powinny wykazać jednako silną tendencję do unikania jednych i drugich. Taki wynik dały doświadczenia Webba (1950), który interpretując go doszedł do wniosku, że nie ma racji żadna teoria odróżniania podkreślająca rolę ujmowania stosunków między bodźcami. Przecież gdyby wstępne ćwiczenie wytworzyło reakcję na stosunek barwy czarnej i białej, nie mogłoby być mowy o przeniesieniu tej reakcji na sytuację, w której stosunek ten nie występuje. Bardzo podobne wyniki przedstawił dawniej jeszcze Lashley (1942, str. 262). Szczury uczyły się tu skakać najpierw do trójkąta, a unikać koła. Gdy potem pokazano im dwa trójkąty, skakały równie chętnie do każdego z nich, gdy jednak wyeksponowano dwa koła, w ogóle nie chciały skakać. Lashley uważa te wyniki za dowód, że szczury nauczyły się reagować na pewne specyficzne bodźce, a nie na całą ich konfigurację, mimo to jednak nadal podtrzymuje tezę, iż spostrzeganie stosunków ma dla odróżniania podstawowe znaczenie.

Zobacz