Daily Archives 07/10/2015

PAWŁOWOWSKI ODRUCH WARUNKOWY

Pawłów i jego współpracownicy bardzo prędko uzyskali dane wskazujące, że znajdują się na dobrej drodze do rozwiązania swego nowego zadania. Przekonali się, że owo „psychiczne” wydzielanie, tak samo jak zwykłe odruchy wydzielnicze, jest wywoływane przez bodźce. Jednakże stosunek zachodzący pomiędzy bodźcami a reakcjami wydzielniczymi, był tu zmienny, kształtował się rozmaicie, zarówno u różnych psów, jak też u tego samego psa w różnych okresach czasu. Na przykład widok pewnej określonej miski z pokarmem lub innej części urządzenia eksperymentalnego u jednego psa wywoływał silny ślinotok, a u drugiego bardzo mały, albo też w ogóle nie powodował ślinienia się. Pawłów doszedł do wniosku, że te wahnięcia muszą być związane z ubiegłym doświadczeniem każdego zwierzęcia i że w mózgu psów musiał kiedyś powstać związek bodźca z reakcją. Żywił nadzieję, że eksperymentalne badania nad tymi nabytymi reakcjami rzucą pewne światło na naturę procesów zachodzących w mózgu i wykażą, iż czynności półkul mózgowych stanowią dla fizjologii przedmiot badania w stopniu nie mniejszym niż funkcje narządów trawiennych. Utrzymywał on, że reakcje dochodzące do skutku za pośrednictwem półkul mózgowych mają takie samo prawo do nazwy „odruch” jak te, w których pośredniczą ośrodki podkorowe, jeżeli wykażemy, że i one podlegają określonym prawom.

Zobacz

UCZENIE SIĘ ODRÓŻNIANIA BODŹCÓW

Jeden z typowych eksperymentów stosowanych w psychologii zwierząt stawia badanemu zadanie wyboru pomiędzy dwoma drzwiczkami albo dwoma korytarzami prowadzącymi do małych komórek. W jednej komórce badany znajduje nagrodę, a w drugiej nie, czasami spotyka się nawet z karą. Jeśli „dodatnie” drzwiczki albo „dodatni” korytarz zawsze są położone po prawej albo zawsze po lewej stronie, problem ten nie przedstawia dla zwierzęcia trudności. Tak dzieje się na przykład w wypadku prostych labiryntów. Ale w tym typie doświadczeń, którym zajmujemy się obecnie „dodatnie” drzwiczki lub „dodatni” korytarz są położone czasem po prawej, a czasem po lewej stronie, natomiast oznacza się je pewnym znakiem lub wskaźnikiem, którego zwierzę musi się nauczyć, aby trafić do miski z pokarmem. Drzwiczki „ujemne” czy „ujemny” korytarz albo nie mają żadnego znaku, albo też oznacza się je jakimś odmiennym od tamtego wskaźnikiem. Jeśli za wskaźniki obierzemy dwie kartki, białą i czarną, przyczepione do drzwiczek lub do ścian korytarza, z tym, że biała kartka jest wskaźnikiem dodatnim i że często przenosi się ją z jednej strony na drugą – rozwiązanie zadania okazuje się dla zwierzęcia zdumiewająco trudne. Trzeba wielu prób, aby badany nauczył się systematycznie kierować wskaźnikiem dodatnim.

Zobacz

Zapominanie – dalszy opis

Natychmiast po osiągnięciu tego kryterium wygasania drzwi skrzynki startowej zamykano na 1, 3, 6 lub 10 minut w celu wywołania spontanicznej restytucji, Ponieważ wszystkich szczurów było 20, na każdy okres restytucji mogło ich przypaść tylko po pięć. Ale i tak punkty reprezentujące uzyskane wyniki (na wykresie znaczone za pomocą x x) wykazują zdumiewającą regularność. Zauważmy, że wygaszanie doprowadzono aż „poniżej zerał\ tzn. kryterium wygasania było dłuższe niż pierwszy okres utajenia w serii z uczeniem się. Nawet 10 minut spontanicznej restytucji nie wystarcza do tego, aby reakcja cofnęła się aż do teoretycznego zera (kółko na lewym krańcu wykresu A)

Zobacz