Daily Archives 05/24/2015

Metoda bodźców pojedynczych przy uczeniu się odróżniania

Zainteresowanie teoriami odróżniania, które uwzględniały porównywanie bodźców, i tymi, które nie brały go pod uwagę, sprawiało, że kilku badaczy spróbowało w swych eksperymentach eksponować dodatnie i ujemne wskaźniki sukcesywnie, tzn. pokazywać na raz tylko jedne drzwiczki, z tym, że pokarm był ukryty wyłącznie za drzwiczkami dodatnimi. ‚

Zobacz

Wpływ podstawowej jednostki pomiarowej

Niestety, wszystkie te rozważania opierają się na założeniu, że do zmierzenia postępów w uczeniu się mamy zawsze skale o równych po- działkach. Tymczasem wybór zadowalającej skali jest jednym z najtrudniejszych problemów w psychologii, jak na to niejednokrotnie już zwracaliśmy uwagę na przestrzeni całej książki. Przyjęcie takiej czy innej jednostki pomiarowej ma zasadnicze znaczenie, bowiem z tego samego zbioru danych można otrzymać bardzo różne krzywe, zależnie od tego, jakich jednostek użyje się na osi rzędnych. Na przykład krzywą nabywania wprawy w pisaniu na maszynie można wykreślić według liczby napisanych słów na minutę, co da w efekcie krzywą esowatą, albo według czasu potrzebnego na napisanie 100 słów, co powinno dać krzywą odwróconą, wykazującą bardzo silne nachylenie na początku. Weźmy na przykład strzelanie z karabinu. Jeżeli cel będzie bardzo mały, to początkujący strzelec prawdopodobnie w ogóle do niego nie trafi w ciągu pierwszych 20 prób. Tym samym jego krzywa uczenia się będzie przez dłuższy czas biegła zupełnie płasko na poziomie zerowym, a następnie – w miarę stopniowego „odnajdywania” przez Strzelca celu – wykaże siłą rzeczy przyspieszenie dodatnie. Natomiast cel bardzo duży może być tak łatwy do trafienia, że strzelec od razu zacznie od stosunkowo dobrego wyniku i szybko zbliży się do maksimum, czyli do 100 procent trafień.

Zobacz

Czy istnieje jakaś typowa krzywa uczenia się? – kontynuacja

Wiele krzywych ma odcinki poziome na długo przed osiągnięciem poziomu ostatecznego. Okresy braku postępów {a nawet lekkiego spadk-u wprawy), nazywają się p 1 a t e a u. Bardzo łatwo mogą one zniechęcić uczącego się, bo może on je mylnie wziąć za ostateczną granicę. Być może ten właśnie praktyczny aspekt był głównym powodem tego, że zjawisko plateau bardzo silnie przyciągało uwagę psychologów w ciągu pierwszych trzech dziesiątków lat tego stulecia (patrz Hunter, 1934, i pierwsze wydanie tej książki). Stopniowo stało się jasne, że nie ma jakiegoś jednego wspólnego wytłumaczenia dla wszystkich przypadków plateau, jako że wiele zależy od specyficznych warunków każdego eksperymentu. Często plateau można uważać za kres wprawy przy jednym sposobie wykonywania zadania: jeżeli badany udoskonali swą metodę wykonywania zadania albo jeżeli eksperymentator zastosuje silniejszą przynętę, od dawnego poziomu stabilizacji wprawy zaczyna się wznosić nowa krzywa uczenia się. Może się też zdarzyć, że w zadaniu tkwi jakiś trudny element, który hamuje postęp i dopiero opanowanie go umożliwia badanemu przejście na wyższy poziom. Radzimy, aby czytelnik sam spróbował znaleźć odpowiednie wytłumaczenie rozmaitych przykładów plateau, z jakimi spotka się jeszcze w dalszych partiach tej pracy.

Zobacz

Popęd i potrzeba

Typowe popędy zwierzęce, takie jak głód i pragnienie, zależą od potrzeb organicznych. Żywy organizm nieustannie zużywa pokarm i wodę, a jednocześnie wytwarza produkty rozpadu, które nagromadzają się stopniowo i których nadmiar może zagrażać zdrowiu osobnika. Potrzeba jest właśnie takim stanem niedostatku lub nadmiaru w organizmie. Pewne potrzeby można zaspokoić za pomocą odpowiedniego zachowania, takiego jak jedzenie i picie. W przypadkach najprostszych popęd stanowi tendencję do wykonywania takich czynności, które zaspokajają potrzebę organiczną. Tak więc potrzeba aktywizuje popęd, a popęd aktywizuje zachowanie. Ale czy jest jakikolwiek sens w takim mnożeniu czynników? Dlaczego nie odrzucić pojęcia popędu i nie powiedzieć po prostu, że zachowanie jest motywowane przez potrzebę? Trudność tkwi w tym, że istnieją pewne potrzeby, które nie prowadzą do żadnych określonych form zachowania i, odwrotnie, istnieją takie formy zachowania, które nie wywodzą się z żadnych znanych aktualnie działających potrzeb.

Zobacz