Wybór między alternatywnymi czynami

Ludzie często muszą wybierać między sprzecznymi motywami. Czasem jest to konflikt między dwiema przyjemnościami, a czasami wybór między przyjemnością a obowiązkiem. Jeśli człowiek w tej drugiej sytuacji wybierze przyjemność, mówi się, że ma „słabą wolę”. Jeśli wybierze obowiązek — ma to oznaczać, że dysponuje „siłą woli”. Obowiązkiem psychologii jest pokazanie, co naprawdę się dzieje w psychice, gdy w grę wchodzi tzw. siła woli. Generalnie czynność wiążąca się z siłą woli jest to czynność, która zakłada satysfakcję raczej w przyszłości, a nie w chwili obecnej. Umiejętność odłożenia nagrody po to, by uzyskać więcej, lecz później, jest jedną z cech dojrzałej osobowości. W oczach osób o osobowościach mniej dojrzałych ktoś, kto cierpliwie czeka, czyni to wbrew swojej woli...

Zobacz

Wskaźniki w okresie wstępnym

Obie te przeciwstawne teorie można poddać sprawdzeniu w eksperymentach z transferem. Eksperymentatorzy zakładają przede wszystkim, że w doświadczeniach można wyróżnić „okres wstępny” (presolution period), w którym tylko około 50 procent prób przynosi zwierzęciu powodzenie, oraz „okres właściwy” (solution period), charakteryzujący się tym, że ilość udanych działań wzrasta w nim stopniowo lub nagle aż do 100 procent. Lashley jest skłonny sądzić, że w tym wstępnym okresie zwierzę w ogóle jeszcze nie reaguje na odpowiedni wskaźnik, nawet nie zaczyna wytwarzać odpowiedniego skojarzenia, natomiast według Hulla i Spence’a, poprawne skojarzenie powstaje już na samym początku, gdy tylko zwierzę wykona pierwszą udaną reakcję, a potem ulega wzmocnieniu tylekroć, ilekroć ta reakcja powtórzy się.

Zobacz

Zamiana wskaźników cz. II

Wyniki te przemawiają za teorią Hulla i Spence’a, którą określa się też jako „teorię ciągłości uczenia się”, ponieważ według niej proces uczenia się przebiega od samego początku w sposób ciągły i nie wykazuje żadnych istotnych przerw pomiędzy okresem wstępnym a okresem właściwym.

Zobacz

Uzyskiwanie satysfakcji

Bardziej typowym sposobem uzyskiwania satysfakcji jest sięganie po gratyfikację zastępczą. Osoba pociesza się po niepowodzeniu w realizacji swoich motywów, zaspokajając popędy ciała. Jedzenie jest najbardziej rozpowszechnioną formą tego rodzaju zachowania. Wiele przypadków nadwagi ma swoje źródła w nawyku objadania się, kiedy tylko dana osoba czuje się rozczarowana, samotna lub przygnębiona. Niektórzy biorą wówczas kąpiel albo uprawiają seks, byle tylko skompensować frustrację. Aby usprawiedliwić zastępczą gratyfikację, dziecko najczęściej ucieka się do typowego argumentu „kwaśnych winogron”. W dobrze znanej bajce o lisie i winogronach lis, który nie zdołał dosięgnąć winogron, odszedł mówiąc: „I tak były kwaśne”...

Zobacz

UCZENIE SIĘ CZ. II

Uczenie się jest jedną z dziedzin, w których psychologia eksperymentalna wykazała największą aktywność, a eksperyment okazał się najbardziej płodną metodą badania. Fakt, że tylu psychologów poświęciło się tej dziedzinie, tłumaczy się ogromnym znaczeniem, jakie ma uczenie się dla życia praktycznego, a mianowicie dla wszystkich form wychowania łącznie z psychoterapią, którą dziś traktuje się jako proces reedukacji (Dollard i Miller, 1950: Mowrer, 1950). Dla psychologa zajmującego się sprawami teoretycznymi fakty z zakresu uczenia się, zarówno u zwierząt, jak i u ludzi, stanowią intrygującą zagadkę, nad którą nie może on przejść do porządku dziennego. Przede wszystkim fakty te są niezmiernie liczne i domagają się systematyzacji: po drugie zaś powstaje podstawowe pytanie o zasadniczy mechanizm (czy mechanizmy) tej funkcji o tak ważnym i szerokim znaczeniu.

Zobacz

Kurs językowy dla cudzoziemców we Wrocławiu

Cudzoziemców w Polsce jest coraz więcej. Przyjeżdżają z całego świata. Wrocław przyciąga szerokie spektrum handlowców, pozwala im zarabiać i czerpać zadowolenie z ich pracy. Osoby chętne do pozostania w Polsce powinny uczyć się języka polskiego. Bez znajomości języka ojczystego Polaków nie znajdą dobrej pracy, będą musieli pracować na zmywaku i sprzątać. Znajomość języka jest przepustką do dobrej pracy oraz potencjalnej zawodowej kariery. Na pewno warto zainwestować w taki kurs, który jest bezcennym źródłem wiedzy oraz umiejętności. Wiele osób chce uczyć się języka, poświęca na to wieczory i weekendy, wiedząc, że to świetna sprawa. Języka polskiego uczą się Ukraińcy, Białorusini, Rosjanie, Francuzi, Niemcy, Włosi – wszyscy ci, którzy mają zamiar pozostać w Polsce...

Zobacz

Teorie efektu cz. III

Jak już zaznaczyliśmy, prosta teoria redukcji popędu, zdaje się, dobrze tłumaczy uczenie się różnych sposobów zdobywania nagrody i unikania kary. Staranniejsze rozpatrzenie wykazuje jednak, że ma ona pewne braki. Na przykład redukcja popędu, jaką wywołuje zjedzenie jednej pastylki pokarmowej, musi być właściwie równa zeru, gdyż szczur zjada 30, a nawet więcej takich pigułek, nie wykazując żadnych objawów nasycenia. Pewne fakty wskazują nawet, że jedna czy dwie pastylki pobudzają tylko apetyt, tj. w istocie wzmagają popęd. Aby wyjaśnić, na czym polega wzmacniający wpływ pojedynczej pastylki, Hull powołuje się na pojęcie wzmocnienia wtórnego: każdy bodziec skojarzonyz redukcją popędu sam nabiera właściwości wzmacniających, np. już sam odgłos automatu wyrzucającego pastylki ma pewną wartość jako „nagroda”. Jednakże tu bardzo zbliżamy się już do teorii sygnalizowania i oczekiwania, według której bodziec działa jako wzmocnienie nawet wtedy, gdy nie zaspokaja żadnej potrzeby.

Zobacz

Teoria Guthrie’go akcentująca czasową styczność S-R

Omówione poprzednio teorie stwierdzały, że styczność w czasie zachodzi zasadniczo pomiędzy Sw a Sb. Guthrie (1935) zrozumiał prawo Pawłowa dosłownie i przyjął, że styczność zachodzi pomiędzy Sw a Rb. Utrzymuje on, iż wszystkie bodźce, jakie działają na badanego w chwili reagowania, kojarzą się natychmiast z tą reakcją. Gdyby w następnym

Zobacz

STOSUNKI CZASOWE CZ. II

Rozhamowanie hamowania odraczającego. Jeśli Pawłów ma rację, to powinno być możliwe rozhamowanie tego wewnętrznego hamowania przez jakiś nagły, nowy bodziec i wywołanie w ten sposób reakcji ślinowej na długo przed końcem przerwy poprzedzającej wystąpienie Sb. W poprzednio cytowanym przykładzie, w którym reakcja ślinowa pojawiała się regularnie około 150 sekund po wprawieniu w ruch metronomu, dodatkowy bodziec świetlny, zastosowany na początku tego okresu, powinien wywołać natychmiastowe wydzielanie śliny. Przewidywanie to okazało się słuszne, a sprawozdania z doświadczeń wykonanych w laboratorium Pawłowa zawierają wiele podobnych przykładów. To samo zjawisko wykrył Rodnick w przypadku psychogal- wanicznej reakcji u człowieka, ponadto zaś dostarczył on dodatkowych dowodów na występowanie hamowania odraczającego, mianowicie zademonstrował, że po odpoczynku występuje spontaniczna restytucja reakcji przejawiająca się w skróceniu okresu utajenia dla odroczonego OW (Rodnick, 1937 a, 1937 b: Switzer, 1934).

Zobacz

Skrzyżowane odwracanie popędów – kontynuacja

Pozostaje jeszcze możliwość, że szczury zachowują się podobnie jak ludzie, którzy w znanej sytuacji zauważają jakiś niezwykły szczegół zetknąwszy się z nim- po raz pierwszy, gdy jednak sytuacje te powtarzają się częściej, przestają nań zwracać uwagę, ulegają „negatywnej adaptacji”. Może więc eksperymentatorzy w próbach ze szczurami najedzonymi, dawali im z a dużo okazji do zapamiętania, gdzie leży niepożądany wówczas dla nich pokarm. W celu sprawdzenia tej możliwości

Zobacz

Szkolenie z prawa patentowego dla każdego

Szkolenie z prawa patentowego to dobra sprawa. Wiele osób takie szkolenia chętnie podejmuje, wiedząc, że nie ma mowy o rozwoju. Niejedna osoba chce wiedzieć więcej, mieć wiedzę oraz umiejętności. Dzisiaj wiedza to podstawa dla niejednej osoby. Nie są to częste szkolenia. Jedynie eksperci je kończą, bo są one dla nich ważne, mają sens i cel. Dzisiaj klienci o takich szkoleniach wiele wiedzą oraz sporo pamiętają. Niejeden człowiek szuka patentów na swoje wynalazki. Niejeden chce poznać mechanizmy oraz przepisy. Dzisiaj szkolenie z prawa patentowego jest istotnym zagadnieniem, które jednak jest dość niszowe. Takie rozwiązania są jak najbardziej stosowane i wybierane. Klienci mają wiele do zaoferowania, bo to ważna dla nich sprawa. Patenty to wiedza nienowa, z której jednak warto korzystać...

Zobacz

Siła OW

Siła OW jako czynnik hipotetyczny wystąpiła w historii badań nad warunkowaniem dość późno. W gruncie rzeczy nie ‚bardzo odczuwano jej potrzebę aż do czasu, gdy zajęto się uwarunkowaniem instrumentalnym 2. Przy warunkowaniu klasycznym zwykle ustala się siłę i popędu, i Sw, tak że siła Rw stanowi wierne odzwierciedlenie stopniowo narastającej siły warunkowania3. Dziś jednak, skoro już mamy pojęcie siły OW, okazuje się -ono wygodne.

Zobacz

Procedura warunkowania pozornego

Procedura warunkowania pozornego polega na kilkakrotnym stosowaniu samego Sb bez Sw. W eksperymentach nad mruganiem, przepro- wadzonych w warunkach adaptacji do ciemności, ta postać sensytyzacji nie wywiera wyraźnego wpływu (Grant, Norris i Boissard, 1947), ale w innych eksperymentalnych badaniach nad warunkowaniem często stwierdzano, że silny bodziec może Uczulić naturalną reakcję nań w takim stopniu, iż może ją później wyzwolić niemal każdy inny bodziec. A więc ostrożny eksperymentator nie tylko wypróbuje swój Sw przed rozpoczęciem właściwych doświadczeń, aby upewnić się, że nie wywołuje on sam przez się tej reakcji, którą chce się dopiero uwarunkować, ale niekiedy wprowadzi również grupę kontrolną i zastosuje w niej procedurę pozornego warunkowania (Harris, 1941: Wickens i Wickens, 1942). Wyniki wielu z pierwszych badań nad warunkowaniem mogły zależeć od różnych form sensytyzacji i powinno się je sprawdzić, aby stwierdzić, w jakim stopniu wykazały one występowanie autentycznego uczenia się. 

Zobacz